X
تبلیغات
طرحواره - مراحل رشد و تحول خود از دیدگاه "لوینگر"

طرحواره

وبلاگ تحلیلی روانشناختی

مراحل رشد و تحول خود از دیدگاه "لوینگر"

مراحل رشد خود از دیدگاه لوینگر به 9 مرحله پیوسته و مداوم که در ارتباط با محیط رشد خود را آغاز می کند تقسیم شده است :

1 مرحله نوباوگی یا کودکی

2- مرحله تکانشگری یا عدم کنترل

3- مرحله محافظت از خود

4- مرحله همزیستی

5- مرحله خودآگاهی

6- مرحله وجدان یا وظیفه شناسی

7 – مرحله تفرد یا فرد گرایی

8 – مرحله استقلال یا خودمختاری

9 – مرحله یکپارچگی

1 مرحله نوباوگی یا کودکی

اولین مرحله لوینگر اشاره به رشد پیش اجتماعی یا مرحله انگلی دارد . دراین مرحله خود بصورت اختصاصی در مرحله نوباوگی یا کودکی قرار دارد .  یک نوزاد بطور زیادی خود را دوست دارد و به ارضای نیازها و احساس رضایت و لذت حاصل از آن می پردازد . کودکان در این مرحله به افرادی که نیازهای آنها را فراهم می کنند وابستگی پیدا میکنند که اغلب این فرد مادر می باشد . بعد از مدتی کودک به تمایز بین مادر و دنیای اطراف خود می پردازد و میان تجربیات ، شناختها و هیجانات خود و مراقبت کننده تفاوت قایل می شود . لوینگر معتقد است بیشتر دانسته ها در این مرحله بیشتر ذهنی است و تا شکل گیری دیگر مراحل باید به مشاهده تکیه کرد .

2 – مرحله تکانشگری

این مرحله می تواند همانند مراحل دیگر به نحوی سپری شود ،اما در عده کمی از افراد می تواند در سراسر عمر و در طولانی مدت باقی بماند و حفظ شود . این مرحله با تمرکز<< خود >> بر یکی از احساسهای بدنی ، برانگیختگی ابتدایی یا اساسی و نیازهای ضروری ادامه می یابد . نکته قابل توجه و مهمی که  در این مرحله مطرح می شود اینست که این نیازها متعلق به خود نیست گرچه به آن وابسته و نیازمند است . آنها پوشاننده در یک لحظه هستند که در عوض تجربیات آنها متمرکز به دنیای خود آنها است . دراین شرایط چگونگی تاثیر گذاری اشیا بر خود مهم واقع می شوند . در این شرایط اشیاء یا افرادیکه با نیازهای << من >> در ارتباط هستند خوب محسوب می شوند و افراد یا اشیایی که در پی از بین بردن نیازهای << من >> هستند بد محسوب می شوند . بنابراین در این مرحله یک معادله دو وجهی مطرح می گردد .

3 – مرحله محافظت از خود

اگرچه این مرحله از رشد خود در ابتدا و میانه کودکی قرار گرفته ، در بعض از افراد این مرحله در تمام دوران زندگیشان حفظ می شود. در این مرحله حفظ خود در مقایسه با مرحله قبلی در سطح شناختی ادامه می یابد با این تفاوت که آنها هنوز از آگاهی دیگران تاثیر می پذیرند و قضایای منطقی را ازدیگران بدست می آورند . بنابراین آنها به بکار گیری لذت جویی و تقابل می پردازند . مهمترین رویداد این مرحله عبارت است از << بدست آوردن آنچکه من می خواهم بدست آورم >> . در این مرحله کودک به بررسی شباهتهای بین خود و ودیگران می پردازد و در این زمینه بسیار با احتیاط عمل می کند. آنها خودشان را از احساس گناه یا مقصر دانستن از طرف دیگران محافظت می کنند . افرادیکه این مرحله را در دوره نوجوانی و بزرگسالی باقی می گذارند ، بجز آنهایی که که هوشمندانه و با آگاهی عمل می کننند  به آزار دادن می پردازند .

4- مرحله همزیستی :

این مرحله مرحله همزیستی می باشد . در ین مرحله سوپر ایگو یا وجدان شکل می گیرد با این تفاوت در دیدگاه فروید که این مرحله در دوره نوجوانی شکل می گیرد . هماند مراحل قبل عده ای از افراد در این مرحله باقی می مانند . همنوایی با دیگران و وابستگی به نزدیکان و مورد تایید قرار گرفتن در گروه ها در این مرحله مهم است . این افراد تمایل دارند از جانب دیگران خود را مورد ارزیابی قرار دهند. بعبارتی نوع ظاهر ، موزیک مورد علاقه ، عبارات و اصطلاحات عامیانه در این مرحله مورد توجه قرار می گیرد .

5- مرحله خودآگاهی

این مرحله در بیشتر افراد ایلات متحده رواج دارد . رشد خودآگاهی نشان می دهد که با توجه به محدودیتها ، آگاهی افزایش پیدا کرده و تبدیل به موضوع عمیقی شده و در زندگی خودشان و دیگران درونی شده است . تضاد بین دیدگاه فرد با والدینش در مورد موضوعاتی از قبیل خدا ، مذهب ، اخلاق به اوج خود می رسد . افراد در این محله تمایل ندارند که به این موضوع بپردازند که چگونه و در کجا می توانند این موضوعات را تفکیک کنند ، اما آنها در این باره فکر می کنند و آگاه می شوند از اینکه خودشان و دیگران احساسات و انگیزه های واحدی دارند . آنها به این مسئله واقف می شوند که همیشه قسمتی از گروه نمی توانند درک درستی از احساسات و تفکرات اعضای دیگر گروه داشته باشند .  بعبارتی آنها خود ودیگران را بعنوان شخصیتی واحد و بی همتا درک می کنند . افزایش آگاهی از احساسات و انگیزه های واحد و بی همتا منجر به افزایش تعارض میان << خود واقعی >> و << خود آرمانی >> و در نتیجه ایجاد تعارض میان همنوعان و خانواده می شود . سرانجام ، این توانایی به شکل شگفت انگیزی می تواند ، خانواده و دیگران را در مورد چیزهایی که درست بوده یا نادرست بوده با این پرسش که شما درست می گویید نسبت به آنچکه غلط است می تواند حس خود انتقادی را افزایش دهد .

6- مرحله وجدان

در این مرحله گرایش به خود ارزیابی و انتقاد از خود ادامه می یابد . وجدان ضامن مسئولیت پذیری ، پیشرفت و پیگیری اهداف بزرگ و هدفهای بلند مدت است . اخلاق ، احساس ارزش دهی شخصی اصول و رفتارهای هدایت شده بوسیله استاندارهای خود ارزش بخشی است . نتیجه تجاوزی مشخص ، وادار کردن به احساس گناه است و درگرایش به احساس شرم و خجالت است و شرم برخاسته از انتظار توبیخ شدن از جانب دیگران نیست . انعکاس عظیم خود منجر به پچیدگی ادراکی ، تجربه کردن خود و دنیا در بیشتر سبکهای پیچیده و این مولفه های واحد و پیچیده می باشند . این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که پیش مرحله سوم ، همزیستی ، خودآگاهی و وجدان در بیشتر بزرگسالان ایالت متحده آمریکا رواج دارند و کمتر در مورد مراحل یا افراد دیگر مورد بررسی قرار گرفته است .

7- فرد گرایی

تمرکز بر افزایش ارتباطات خویشاوندی ، اگرچه موفقیت و پیشرفت هنوز ارزشمند است ، ارتباطات ارزش بیشتری پیدا می کند . فرد گرایی نشان دهنده یک دایره فکری روشن و حد قابل قبول پذیرش برای استقلال خود و دیگران است . اما میل به داشتن استقلال و خود مختاری که دیگران چگونه می توانند بطور واقعی تعارضشان با نیازها را حل کنند در این مرحله مورد توجه قرار می گیرد . احساس بالا بردن فردیت وجودی و فهم خود می تواند به سرعت باعث آگاهی صریح و روشن از تعارضات درونی و تعارضات بیرونی شود . اما این آگاهیهای ابتدایی از خواسته های تعارضی و افکار و احساسات برای احاطه کردن و پشت سر گذاشتن و پذیرش و تفکیک پذیری یا یکپارچه سازی در این تعارضات درونی ایجاد می شوند .

8- مرحله خود مختاری

در این مرحله بزرگداشت و اهمیت دادن به استقلال خود و دیگری مطرح می شود . خود مختاری گرامی داشتن خود و یکتایی و واقعیت دادن به خود است  . افراد و سبکهای یگانه بصورت غیر منتظره از منابع لذت هستند و این راه های مستقل طولانی مدت نیستند و در تقابل با وابستگی به دیگری هستند . بعبارت دیگر این مرحله به مانند گرفتن یا تصاحب یک دهکده و نگهداشتن یک حکومت مستقل و خودگردان است . همچنین در این مرحله تحمل بالایی از ابهام وجود دارد خصوصا تعارضات درونی و تعارضات بین فردی و یا اجتناب از بیان احساسات سیال و روان و پیچیده افراد در طول زندگیشان و پذیرفتن مواردی که آنها با مواجه با آن سازگار می شوند .

9- مرحله یکپارچگی

مرحله کامل کردن یا یکپارچگی که نشان دهنده همدلی نسبت به خود و دیگران و ظرفیت آگاهی از تعارضهای درون فردی و آگاهی از تعارضات و حل موضوعاتی که می تواند لاینحل باقی بماند ، می باشد .  یکپارچگی خود در آغاز ، یک احساس هویت از آنچ که است و این مرحله در جستجوی فهمیدن و واقعیت نخستین به عوامل بالقوه خود است این مرحله نشان دهنده افزایش آگاهی در مورد خود شخص که در حال افزایش دادن وضوح میان اولویت سه مرحله است می باشد . در تحقیقات لوینگر این مرحله بزرگترین مرحله است که در مورد 1 % از برگسالان ایالت متحده آمریکا مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است .

 

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم فروردین 1390ساعت 21:5  توسط علی مهدی  |